{"id":2541,"date":"2021-07-21T11:10:45","date_gmt":"2021-07-21T11:10:45","guid":{"rendered":"https:\/\/www.comisionporlamemoria.org\/informeanual2022\/?page_id=2541"},"modified":"2022-08-22T14:00:37","modified_gmt":"2022-08-22T14:00:37","slug":"seccion-politicas-de-salud-mental","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.comisionporlamemoria.org\/informeanual2022\/seccion-politicas-de-salud-mental\/","title":{"rendered":"Secci\u00f3n Pol\u00edticas de salud mental"},"content":{"rendered":"<p><div id=\"fusion-scroll-section-1\" class=\"fusion-scroll-section fusion-scroll-section\" data-section=\"1\" data-animation=\"fade\" data-speed=\"800\" ><div class=\"fusion-scroll-section-element active\" data-section=\"1\" data-element=\"1\" style=\"transition-duration:200ms;&quot;\" ><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-1 hundred-percent-fullwidth hundred-percent-height hundred-percent-height-center-content hundred-percent-height-scrolling fusion-equal-height-columns\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-padding-top:0px;--awb-padding-right:0px;--awb-padding-bottom:0px;--awb-padding-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-fullwidth-center-content\"><div class=\"fusion-builder-row fusion-row\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-0 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-one-full fusion-column-first fusion-column-last fusion-no-small-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-animated\" style=\"--awb-padding-top:20%;--awb-padding-right:12%;--awb-padding-bottom:18%;--awb-padding-left:12%;--awb-bg-size:cover;--awb-margin-top:0px;--awb-margin-bottom:0px;\" data-animationType=\"fadeIn\" data-animationDuration=\"0.8\" data-animationOffset=\"top-into-view\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-column-wrapper-legacy\"><div class=\"fusion-column-content-centered\"><div class=\"fusion-column-content\"><div class=\"fusion-text fusion-text-1 fusion-animated\" style=\"--awb-font-size:20px;\" data-animationType=\"fadeInLeft\" data-animationDuration=\"0.7\" data-animationOffset=\"top-into-view\"><p style=\"text-align: center;\">El sistema de la crueldad XVI<\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-sep-clear\"><\/div><div class=\"fusion-separator\" style=\"margin-left: auto;margin-right: auto;margin-bottom:10%;width:100%;max-width:50%;\"><div class=\"fusion-separator-border sep-single sep-solid\" style=\"--awb-height:20px;--awb-amount:20px;border-color:#d1d1d1;border-top-width:1px;\"><\/div><\/div><div class=\"fusion-sep-clear\"><\/div><div class=\"fusion-title title fusion-title-1 fusion-sep-none fusion-title-center fusion-title-text fusion-title-size-two\" style=\"--awb-margin-top-small:0px;--awb-margin-right-small:0px;--awb-margin-bottom-small:20px;--awb-margin-left-small:0px;--awb-font-size:50px;\"><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-center fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"margin:0;font-size:1em;--fontSize:50;line-height:1.28;\">Pol\u00edticas de salud mental<\/h2><\/div><div class=\"fusion-sep-clear\"><\/div><div class=\"fusion-separator fusion-full-width-sep\" style=\"margin-left: auto;margin-right: auto;margin-bottom:10%;width:100%;\"><\/div><div class=\"fusion-sep-clear\"><\/div><div class=\"fusion-button-wrapper fusion-aligncenter\"><a class=\"fusion-button button-flat fusion-button-default-size button-custom fusion-button-default button-1 fusion-button-default-span fusion-button-default-type\" style=\"--button_accent_color:#181818;--button_border_color:#181818;--button_accent_hover_color:#181818;--button_border_hover_color:#ffffff;--button_gradient_top_color:rgba(255,255,255,0);--button_gradient_bottom_color:rgba(255,255,255,0);--button_gradient_top_color_hover:#ffffff;--button_gradient_bottom_color_hover:#ffffff;\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" href=\"https:\/\/www.comisionporlamemoria.org\/informeanual2022\/wp-content\/uploads\/sites\/16\/sites\/38\/2022\/08\/Informe-2022_salud-mental.pdf\"><span class=\"fusion-button-text awb-button__text awb-button__text--default\">Descargar secci\u00f3n completa en PDF<\/span><i class=\"fa-download fas awb-button__icon awb-button__icon--default button-icon-right\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-1 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-one-full fusion-column-first fusion-column-last fusion-no-large-visibility\" style=\"--awb-padding-top:8%;--awb-padding-bottom:8%;--awb-bg-size:cover;--awb-margin-top:0px;--awb-margin-bottom:0px;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-column-wrapper-legacy\"><div class=\"fusion-column-content-centered\"><div class=\"fusion-column-content\"><div class=\"fusion-text fusion-text-2\"><p style=\"text-align: center;\">Sistema de la crueldad XVI<\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-sep-clear\"><\/div><div class=\"fusion-separator\" style=\"margin-left: auto;margin-right: auto;margin-bottom:8%;width:100%;max-width:50%;\"><div class=\"fusion-separator-border sep-single sep-solid\" style=\"--awb-height:20px;--awb-amount:20px;border-color:#d1d1d1;border-top-width:1px;\"><\/div><\/div><div class=\"fusion-sep-clear\"><\/div><div class=\"fusion-title title fusion-title-2 fusion-sep-none fusion-title-center fusion-title-text fusion-title-size-one\" style=\"--awb-margin-bottom:10%;--awb-margin-top-small:0px;--awb-margin-right-small:0px;--awb-margin-bottom-small:20px;--awb-margin-left-small:0px;--awb-font-size:50px;\"><h1 class=\"fusion-title-heading title-heading-center fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"margin:0;font-size:1em;--fontSize:50;line-height:1.2;\">Pol\u00edticas de salud mental<\/h1><\/div><div class=\"fusion-sep-clear\"><\/div><div class=\"fusion-separator fusion-full-width-sep\" style=\"margin-left: auto;margin-right: auto;margin-bottom:4%;width:100%;\"><\/div><div class=\"fusion-sep-clear\"><\/div><div class=\"fusion-button-wrapper fusion-aligncenter\"><a class=\"fusion-button button-flat fusion-button-default-size button-custom fusion-button-default button-2 fusion-button-default-span fusion-button-default-type fusion-animated\" style=\"--button_accent_color:#181818;--button_border_color:#181818;--button_accent_hover_color:#181818;--button_border_hover_color:#ffffff;--button_gradient_top_color:rgba(255,255,255,0);--button_gradient_bottom_color:rgba(255,255,255,0);--button_gradient_top_color_hover:#ffffff;--button_gradient_bottom_color_hover:#ffffff;\" data-animationType=\"fadeInLeft\" data-animationDuration=\"0.3\" data-animationOffset=\"top-into-view\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" href=\"https:\/\/www.comisionporlamemoria.org\/informeanual2022\/wp-content\/uploads\/sites\/16\/sites\/38\/2022\/08\/Informe-2022_salud-mental.pdf\"><span class=\"fusion-button-text awb-button__text awb-button__text--default\">Descargar secci\u00f3n completa en PDF<\/span><i class=\"fa-download fas awb-button__icon awb-button__icon--default button-icon-right\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-scroll-section-element\" data-section=\"1\" data-element=\"2\" style=\"transition-duration:200ms;&quot;\" ><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-2 nonhundred-percent-fullwidth hundred-percent-height hundred-percent-height-center-content hundred-percent-height-scrolling fusion-equal-height-columns\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-padding-top:5%;--awb-padding-right:5%;--awb-padding-bottom:5%;--awb-padding-left:5%;--awb-background-color:#000000;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-fullwidth-center-content\"><div class=\"fusion-builder-row fusion-row\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-2 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-one-full fusion-column-first fusion-column-last\" style=\"--awb-bg-size:cover;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-column-wrapper-legacy\"><div class=\"fusion-video fusion-youtube fusion-aligncenter yt-width-responsive\" style=\"--awb-max-width:600px;--awb-max-height:360px;--awb-width:100%;\"><div class=\"video-shortcode\"><div class=\"fluid-width-video-wrapper\" style=\"padding-top:60%;\" ><iframe title=\"YouTube video player 1\" data-src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/-dEm5n9qw1Q?hl=es&amp;rel=0?wmode=transparent&autoplay=0\" width=\"600\" height=\"360\" allowfullscreen allow=\"autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture;\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" class=\"lazyload\" data-load-mode=\"1\"><\/iframe><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><nav id=\"fusion-scroll-section-nav-1\" class=\"fusion-scroll-section-nav scroll-navigation-right\" data-section=\"1\" ><ul><li><a href=\"#fusion-scroll-section-element-1-1\" class=\"fusion-scroll-section-link\" data-name=\"Cabecera\" data-element=\"1\"><span class=\"fusion-scroll-section-link-bullet\"><\/span><\/a><\/li><li><a href=\"#fusion-scroll-section-element-1-2\" class=\"fusion-scroll-section-link\" data-name=\"Video\" data-element=\"2\"><span class=\"fusion-scroll-section-link-bullet\"><\/span><\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-3 nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-margin-top:5%;--awb-margin-bottom:2%;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-3 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-one-full fusion-column-first fusion-column-last\" style=\"--awb-padding-top:2%;--awb-padding-right:2%;--awb-padding-bottom:2%;--awb-padding-left:2%;--awb-bg-size:cover;--awb-border-color:#181818;--awb-border-top:2px;--awb-border-right:2px;--awb-border-bottom:2px;--awb-border-left:2px;--awb-border-style:solid;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-column-wrapper-legacy\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-3 fusion-sep-none fusion-title-text fusion-title-size-five\" style=\"--awb-margin-top-small:0px;--awb-margin-right-small:0px;--awb-margin-bottom-small:20px;--awb-margin-left-small:0px;\"><h5 class=\"fusion-title-heading title-heading-left fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"margin:0;--fontSize:20;--minFontSize:20;line-height:1.5;\">SOBRE ESTA SECCI\u00d3N<\/h5><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-3 fusion-animated\" data-animationType=\"fadeInLeft\" data-animationDuration=\"0.3\" data-animationOffset=\"top-into-view\"><p><b>Pol\u00edticas de salud mental<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En las pol\u00edticas de salud mental se vislumbran avances significativos en el camino a la sustituci\u00f3n y cierre de los manicomios y el cumplimiento de la ley nacional de salud mental (LNSM) 26.657.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Los cuatro hospitales neuropsiqui\u00e1tricos monovalentes, Colonia Domingo Cabred (Open Door), Jos\u00e9 Esteves (Temperley), Alejandro Korn (Melchor Romero, La Plata) y Domingo Taraborelli (Necochea) presentaron planes de adecuaci\u00f3n durante el a\u00f1o 2021, y se encuentran en pleno proceso de readecuaci\u00f3n a la LNSM. Las gestiones anteriores al frente del Ministerio de Salud no dieron prioridad al cumplimiento de la ley que ordenaba para 2020 la efectiva sustituci\u00f3n y cierre de los hospitales.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En tal sentido, actualmente se ha constatado el cierre de varias salas de internaci\u00f3n as\u00ed como el sostenido descenso de la poblaci\u00f3n alojada en dichos dispositivos: 2.225 en 2015 y aproximadamente 1.300 en 2021, una disminuci\u00f3n de 42% en seis a\u00f1os. Tambi\u00e9n se ha reducido la cantidad de fallecimientos: 92 en 2015 y 54 en 2021.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">No obstante 9 de cada 10 personas alojadas en los hospitales neuropsiqui\u00e1tricos est\u00e1n encerradas de manera involuntaria y el 25 por ciento de ellas con m\u00e1s de 20 a\u00f1os de internaci\u00f3n continuada. Por otra parte, persiste un alto porcentaje de reinternaciones, que constituyen el 43% de los ingresos, lo que demuestra que parte de las externaciones no resultan sustentables, ya sea por falta de dispositivos y personal adecuado o por d\u00e9ficit habitacional entre los usuarios del sistema de salud mental.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En algunos dispositivos se relevaron casos de usuarios que desconoc\u00edan el plan farmacol\u00f3gico que les administraban o que no realizaban actividades recreativas o terap\u00e9uticas. Tambi\u00e9n, la aplicaci\u00f3n arbitraria de la sujeci\u00f3n mec\u00e1nica de parte de los profesionales, en virtud de la falta de una regulaci\u00f3n precisa de esta pr\u00e1ctica.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Otro aspecto que debe regularse con precisi\u00f3n es la intervenci\u00f3n policial ante personas con padecimiento mental en crisis en la v\u00eda p\u00fablica. En situaciones relevadas por la CPM, los agentes policiales detienen a la persona y la alojan en las comisar\u00edas aplicando golpes y torturas para controlar la situaci\u00f3n de crisis, en lugar de intervenir el personal sanitario y trasladar a la persona a un hospital. Esto ocurre muchas veces por la falta de voluntad de los servicios de emergencia de ocuparse de estas personas.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En cuanto a los institutos neuropsiqui\u00e1tricos de seguridad, funcionan dos en la Provincia: uno en la Unidad Penal 34, que a fines de 2021 alojaba a 478 hombres, y otro en la UP 45, con 40 mujeres, ambos situados en la localidad de Melchor Romero (La Plata). Estas unidades no dependen del Ministerio de Salud sino de la Direcci\u00f3n de Salud Penitenciaria del Ministerio de Justicia, y est\u00e1n desconectadas del resto del sistema p\u00fablico de salud. En las inspecciones realizadas durante 2021 se relev\u00f3: intervenci\u00f3n farmacol\u00f3gica sin fines terap\u00e9uticos, las personas no ten\u00edan registro del personal profesional de salud mental, no exist\u00eda trabajo interdisciplinario y se identificaron personas detenidas sin criterio de permanencia. Tambi\u00e9n se constat\u00f3 sobremedicaci\u00f3n, sujeci\u00f3n mec\u00e1nica y largos per\u00edodos de aislamiento, pr\u00e1cticas de torturas y malos tratos que se utilizan de manera sistem\u00e1tica y que conviven con las precarias condiciones materiales de alojamiento. A esto se suma la permanencia del encierro: durante 2021, ocho personas siguieron privadas ileg\u00edtimamente de su libertad en la UP 34 por falta de recursos econ\u00f3micos y contenci\u00f3n familiar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Por otra parte, este informe examina las comunidades terap\u00e9uticas, cl\u00ednicas neuropsiqui\u00e1tricas y todo tipo de dispositivo privado que restrinja la libertad a personas por razones de salud mental, instituciones que al cubrir un vac\u00edo de las pol\u00edticas p\u00fablicas terminan creando una total discrecionalidad y falta de control alarmantes: no existe un registro de estas comunidades ni est\u00e1ndares para su habilitaci\u00f3n. Son instituciones que cubren un vac\u00edo de las pol\u00edticas p\u00fablicas; algunas funcionan de manera adecuada, pero en muchos casos se violan los derechos humanos sin control judicial alguno.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En una inspecci\u00f3n en abril de 2021 a la Fundaci\u00f3n Candil, de Pilar, la CPM constat\u00f3 casos de sobremedicaci\u00f3n con el objeto de disciplinar y controlar a los usuarios. Tambi\u00e9n aislamientos constantes y violencia; medidas de castigo; afectaci\u00f3n del v\u00ednculo familiar; mala alimentaci\u00f3n; y un m\u00e9dico cl\u00ednico que asist\u00eda cada 15 d\u00edas. Contextos similares de vulneraci\u00f3n sistem\u00e1tica de derechos fueron advertidos en las comunidades terap\u00e9uticas San Antonio, de Pilar; Cumel\u00e9n, de Olavarr\u00eda; y Proyecto Universo, de La Plata. Resulta alarmante que se haya relevado en algunas de estas instituciones la presencia de personas menores alojadas con personas adultas.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En cuanto a las muertes de personas internadas en dispositivos de salud mental, durante 2021 se registraron 161 fallecimientos, contra 233 ocurridas en 2020. S\u00f3lo en la UP 34 de Melchor Romero, considerada formalmente unidad neuropsiqui\u00e1trica para varones, se registraron 7 suicidios en los \u00faltimos 6 a\u00f1os adem\u00e1s de 47 autolesiones en el mismo per\u00edodo y al menos 4 tentativas de suicidio. Entre agosto de 2020 y marzo de 2021 se produjeron 3 suicidios, en todos los casos las personas fueron encontradas muertas en su celda mientras permanec\u00edan sometidas a r\u00e9gimen de aislamiento extremo.<\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-4 fusion-flex-container nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:83.2%;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-4 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:20px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-4\">\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":14,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"100-width.php","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-2541","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.comisionporlamemoria.org\/informeanual2022\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2541","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.comisionporlamemoria.org\/informeanual2022\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.comisionporlamemoria.org\/informeanual2022\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.comisionporlamemoria.org\/informeanual2022\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.comisionporlamemoria.org\/informeanual2022\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2541"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.comisionporlamemoria.org\/informeanual2022\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2541\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.comisionporlamemoria.org\/informeanual2022\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2541"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}